تخت شیرین

در سمت چپ ورودی روستای سرماج،قطعه سنگی است که به احتمال زیاد،یک بلوک نیمه کاره از دوره ی ساسانیان است.این بلوک سنگی،از دیرباز به گفته ی اهالی محل به تخت شیرین شهرت یافته است.

حوض (ساعت) سنگی هرسین

در پارک اصلی شهر هرسین که در مرکز شهر قرار دارد حوضی دیده می شود که از سنگ یکپارچه است و وضعیت ظاهر آن به شکلی است که اهالی محل آن را ساعت آبی می دانند. در وسط این حوض فواره ای سنگی به ارتفاع 66 سانتیمتر قرار دارد که از ناحیه ی پایین به شکل دوازده ضلعی نامنظم و از بالا هم شکل دایره ای در یک صفحه ی دوازده ضلعی است. در سطح دایره ای شکل حوض هم زائده ای مستطیل شکل دیده می شود

شهرستان هرسین در فاصله 45 کیلومتری جنوب شرقی شهر کرمانشاه قرار دارد.

این شهر از شمال به صحنه از شرق به نهاوند از جنوب به استان لرستان و از غرب به کرمانشاه محدود شده است.

ارتفاع متوسط این شهرستان از سطح دریا 1582 متر است.

بلندترین قله این شهرستان با ارتفاع 2794 در بخش بیستون و عمیق‌ترین غار خاورمیانه به عمق 572 متر در ین شهرستان قرار دارد.

در سال 1949 توسط پروفسور کارلئون باستان‌شناس آمریکایی غار معروف به شکارچیان مورد کاوش قرار گرفت که در این غار آثار دوره‌های تاریخی مختلف به دست آمد.

چشمه آبگرم هرسین چشمه گرماب هرسین در میان چشمه‌های آب گرم از خصوصیات ویژه و فوق العاده‌ای برخوردار است. این چشمه با دمای آب ۴۹-۴۷ درجه سانتیگراد یکی از گرم‌ترین آب‌های معدنی دنیاست. در اواخر حکومت پهلوی در فاصله زمانی سال‌های ۵۰ تا ۵۳ یک گروه آمریکایی به سرپرستی دو مهندس به نام‌های رنکو و مستر جری برای مطالعه ژئومرفولوژی منطقه جهت احداث سد بر روی قسمت ابتدایی رودخانه سیمره که از تلاقی دو رود گاماسیاب و قره سو از طرف غرب و رودهای گزرود و سرشاخه‌های چنار از طرف استان لرستان (شرق) در منطقه مستقر شدند.

 اين عكس هوايي ، جايگاه باستاني "گنج دره" در درة كرمانشاه را نشان مي دهد كه در دهة 1970 ميلادي حفاري شده است . پژوهشهاي جديد مؤيد اين است كه در اينجا انسان براي نخستين بار بر روي كرة خاك به اهلي كردن احشام پرداخته است (عکس از "برايان هس" از دانشگاه آلاباما در بيرمنگهام ) .

دراطراف کرمانشاه تعدادی محل های با ستانی دارای انواع آثار نوع موستری شناسی شده اند که مهمترین آنها عبارتند از : غار بیستون – غار خر – پناه گاه سنگی مرواسی – غارهای مر تاریک – مرآفتاب (مرآفتا و)
ومر دورو... که دو محل دیگرنیز در نزدیک هرسین شناسایی شده که ازجمله مهمترین آن تپه گنج دره است که قدمت
آن بین (7500تا 8500 ق.م ) می رسد.

بین سالهای 1344تا 1353 (1965تا 1974) فیلیپ اسمیت در پنج فصل گمانه زنی وحفاری تپه گنج دره را
به نیابتاز دانشگاه مونترآل کانادا ومرکز باستان شناسی ایران سرپرستی کرد.

حوض سنگی (ساعت آبی): در جنوب فراتاش ، حوضی از سنگ یکپارچه به شکل دایره موجود است که عمق آن 66 سانتی متر است و در وسط حوض، مخروط ناقصی مانند فواره قرار گرفته است. قسمت زیرین این مخروط ناقص ، یک دوازده ضلعی تشکیل می دهد. همچنین درقسمت بالای آن، دایره ای که کنگره های دوازده ضلعی دیگ را احاطه کرده دیده می شود. به احتمال زیاد در گذشته برای تقسیم آب نهرهای منشعب از سراب هرسین از آن استفاده می شده و از کنگره های دوازده ضلعی وسط حوض بعنوان ساعت استفاده می کرده اند.

در سال 1949 توسط پروفسور کارلئون باستان‌شناس آمریکایی غار معروف به شکارچیان مورد کاوش قرار گرفت که در این غار آثار دوره‌های تاریخی مختلف به دست آمد. از مهم‌ترین آثار باستانی پیش از تاریخ که در این شهرستان قرار دارد می‌توان به تپه گنج‌دره یا (چیا خزینه) اشاره کرد. در کنار جاده اصلی هرسین به کرمانشاه و در فاصله 7 کیلومتری از شهر هرسین تپه گنج‌دره قرار گرفته است. ارتفاع گنج‌دره نسبت به سطح دریا بین 1300 تا 1400 متر است. ارتفاع تپه 5 متر و قطر آن 40 متر است و یک محدوده 1300 متر مربعی را شامل می‌شود...